discussie
brief aan bestuur Solidaridad
Aan het Bestuur van Solidaridad
't Goylaan 15, 3525 AA Utrecht
Betreft: verzoek tot herziening van uw goedkeuring
om GM gifsoja ‘verantwoord’ te verklaren
Amsterdam, 21 april 2009
Geachte bestuursleden,
Uw organisatie Solidaridad staat op het punt een zeer controversiële keuze te maken: het instemmen met de teelt van genetisch gemanipuleerde gewassen. Sterker nog, het als ‘verantwoord’ bestempelen van de teelt van GM soja. Dit biedt de industrie de zo gewenste legitimatie van dit soort gewassen. Wij maken hier ernstig bezwaar tegen en vragen Solidaridad haar standpunt te herzien.
De steeds verder oprukkende teelt van RoundupReady soja veroorzaakt in Zuid-Amerika enorme maatschappelijke en milieuproblemen. De sojamonocultuur verandert natuur en kleinschalige landbouw in een groene woestenij. Het verergert de landconflicten en vergroot de tegenstellingen tussen arm en rijk. De bodem wordt in snel tempo uitgeput en onvruchtbaar door het massale gebruik van landbouwgif. Het hoge gebruik van pesticiden vergiftigt de leefomgeving van de lokale bevolking. Bespuitingen met glyfosaat en andere chemicaliën leiden bijvoorbeeld tot acute hoofdpijn, misselijkheid en huidaandoeningen. Ernstige blootstelling aan deze pesticide-cocktails leidt ook tot aandoeningen van de ademhalingswegen en spijsverteringsorganen, allergieën en geboorteafwijkingen.
Kinderen zijn het meest de dupe.
Wij hebben ons overtuigd van de gevolgen van deze wijze van sojateelt. We zijn op veel plaatsen in Paraguay en Argentinië geweest en werken samen met lokale boerenorganisaties. Ooggetuigenverslagen zijn er veel, we hebben er een voor u bijgevoegd. Veel meer kunt u vinden op www.lasojamata.org. Daar vindt u ook het rapport van april 2008 dat meer gedetailleerde kritiek tegen de RTRS bevat Bijvoorbeeld wat de bedrijven die lid zijn van de RTRS, tegelijkertijd in de politiek voor elkaar proberen te krijgen.
Eind mei stemt de Round Table on Responsible Soy (RTRS) over criteria voor ‘verantwoorde’ soja. Daar zit geen criterium bij dat onderscheid maakt tussen GM en niet-GM soja. (1). GM Roundup Ready soja van Monsanto krijgt dus straks het label ‘verantwoord’.
Solidaridad speelt hierin een sleutelrol, omdat zij naast het Wereld Natuur Fonds één van de weinige, vooraanstaande maatschappelijke organisatie is in dit door grote producenten, handelaren en industrie gedomineerde overleg. Solidaridad verleent hiermee essentiële legitimiteit aan de RTRS en daarmee het ‘verantwoord’ verklaren van genetisch gemanipuleerde Roundup Ready soja. Solidaridad wordt door Jeroen Douglas vertegenwoordigd in het bestuur van de RTRS.
In Zuid-Amerika en elders bestaat onder boerenbewegingen en NGO’s grote scepsis over deze Ronde Tafel. Maatschappelijk draagvlak ontbreekt. In 2008 ondertekenden meer dan 200 organisaties een verklaring tegen de RTRS (2). Ook Friends of the Earth International en de Global Forest Coalition stuurden protestbrieven. (3) Recent verklaarden ook de organisaties Cordaid, Oxfam-Novib, Milieudefensie, Stichting Natuur en Milieu, IUCN en Fairfood dat zij weinig heil zien in de RTRS. Hun brief van 20 februari 2009 concludeert:
“In de huidige vorm zijn wij van mening dat de RTRS niet bijdraagt aan de toekomstige verduurzaming van de sojaproductie en handel, en ook niet aan de beleidsdoelstellingen ten aanzien van armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en biodiversiteitbescherming van de Nederlandse overheid.” (4)
Greenpeace is eveneens zeer gekant tegen de RTRS. Binnenkort verschijnt er een nieuwe internationale verklaring tegen de RTRS.
Vrijwillige certificering doet niets aan de soja-expansie. Ook inhoudelijk zijn de laatste concept-criteria van dramatisch laag niveau. Zelfs ontbossing wordt niet tegengehouden met deze criteria.
Met de Ronde Tafel-conferentie van eind mei in zicht, is het nog niet te laat om van koers te wijzigen en het standpunt van Solidaridad af te wegen in een breder kader. Solidaridad zal veel boerenbewegingen, sociale en milieuorganisaties tegen zich in het harnas jagen door de RTRS te blijven steunen, en daarmee een groen of sociaal randje te geven aan het drama van de sojamonocultuur.
Wij hebben altijd begrepen dat Solidaridad wil opkomen voor de belangen van kleine boeren en hun families Juist daarom kunnen we ons niet voorstellen dat u tegelijkertijd medewerking verleent aan het ‘verantwoord’ verklaren van de grootschalige teelt van GM Roundup Ready soja. De enige organisatie van kleine familieboeren, het Braziliaanse FETRAF, heeft de ronde tafel na een jaar verlaten vanwege het niet uitsluiten van de teelt van GM soja. Wat resteert zijn alle grote spelers, van Cargill, Bunge, ADM tot Shell, BP, en nu zelfs Syngenta en Monsanto. Geen goed gezelschap voor een organisatie met de doelstellingen van Solidaridad.
Alle protesten tegen de RTRS en de discussie met Solidaridad hebben tot nu toe niet tot wijziging van het standpunt van uw organisatie geleid. De reacties van Nico Roozen en Jeroen Douglas hebben we hieronder opgenomen. Zij bevestigen de eerdere stellingname door Solidaridad.
Deze opstelling van de kant van Solidaridad hebben ons er toe bewogen de discussie onder de aandacht van een breed publiek te brengen. Het resultaat ziet u in bijgaande nieuwsbrief, op de website www.gifsoja.nl en in de oproepen per mail en per briefkaart aan uw organisatie en de directie van het Wereld Natuur Fonds. We hopen van harte dat u als bestuursleden bereid bent de stellingname van Solidaridad ten opzichte van GM soja te heroverwegen, en uit de Round Table te stappen. Desgewenst zijn we graag bereid een nadere toelichting te geven in uw bestuursvergadering.
Namens het team tegen GM gifsoja
Nina Holland en Tjerk Dalhuisen
p/a CEO
26 Rue d’Edimbourg
1050 Brussel
1Zie voor de criteria van de RTRS http://www.responsiblesoy.org/files/292.pdf
2Zie voor de verklaring en een lijst ondertekeningen http://www.lasojamata.org/node/110
3Verklaring van Friends of the Earth International tegen RTRS: http://www.foei.org/en/publications/pdfs/FoEI-RTRS.pdf/
4Brief van zes Nederlandse NGO’s aan ministers Verburg, Koenders en Cramer: http://www.milieudefensie.nl/landbouw/publicaties/brieven/Brief%20aan%20Ministers%20over%20RTRS.pdf/view
5Rapport Round Table on Ir-Responsible Soy
21 april 2009
